Wystąpienie: Janusz Cichoń

Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Budżet na rok 2027 łączy wsparcie dla obywateli oraz stabilne finansowanie najważniejszych obszarów zadań państwa z inwestycjami, które budują odporność i konkurencyjność naszej gospodarki, wzmacniają nasze państwo. To budżet odpowiedzialnego rozwoju, wzrostu gospodarczego, poprawy bezpieczeństwa i jakości życia naszych obywateli. To nie jest budżet naszych marzeń, bo nie pozwala na pełną realizację naszych deklaracji i obietnic wyborczych. Ale nie wycofujemy się z nich. Najpierw musimy jednak odbudować zdolność państwa do ich realizacji. I robimy to, nie gadamy. Jedyna droga to wzrost gospodarczy napędzany przez inwestycje. Nie pozwolimy, aby polska gospodarka stanęła, tak jak to było w 2023 r., aby obudziły się demony inflacji zjadającej oszczędności i dochody polskich rodzin. A przypomnę, wzrost gospodarczy w 2023 r. - 0,1%. Otarliśmy się o recesję. Średnioroczna inflacja - 11,4%. Realne dochody gospodarstw domowych spadały. Polacy nie chcą wchodzić po raz kolejny do tej samej wody.

Poruszamy się w ramach ustawy o finansach publicznych, przede wszystkim stabilizującej reguły wydatkowej, wyznaczającej limit wydatków sektora publicznego. Przestrzegamy reguł europejskich wynikających z procedury nadmiernego deficytu nałożonej na Polskę za złamanie tych reguł, nawiasem mówiąc, za rok 2023, czyli za wykonanie tego budżetu w ostatnim roku rządów PiS. Korzystamy z klauzuli wyjścia pozwalającej na korektę ze względu na wydatki na obronę narodową. To w sumie ciasny gorset, ale zapewniający stabilność finansów publicznych mimo wysokiego deficytu i rosnącego długu. Przyjęta przez rząd strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych przewiduje bezpieczne zarządzanie długiem publicznym oraz ograniczenie kosztów jego obsługi przy jednoczesnym zapewnieniu finansowania potrzeb państwa. Dokument zakłada, że państwowy dług publiczny w relacji do PKB pozostanie poniżej konstytucyjnego limitu 60%. Strategia przewiduje wzrost relacji państwowego długu publicznego netto w relacji do PKB z 51,9% w obecnym roku - podkreślam: 51,9% - do 54,7% w 2027 r.

(Głos z sali: 55,9 przy deficycie...)

Oznacza to, że pozostaje poniżej progu ostrożnościowego. Nie tylko poniżej 60%, ale i poniżej progu ostrożnościowego wynoszącego 55%. (Oklaski)

(Głos z sali: Brawo!)

Jeśli chodzi o dług w relacji do PKB liczony metodologią unijną, to będzie on rósł, ale będzie się utrzymywał zdecydowanie poniżej europejskiej średniej, która przekracza dzisiaj 80%.

(Głos z sali: A w 2028 r.?)

W strefie euro to jest nawet powyżej 90%.

Na wzrost długu - i to jest ważna uwaga - istotny wpływ mają także chociażby wasze kartoniki. Przypomnijcie sobie program funduszy inwestycji samorządowych - 100 mld, z tego 75 mld musieliśmy sfinansować my.

(Głos z sali: Prawdziwe szkody...)

Do tego dochodzi KPO, które my uruchomiliśmy, i spiętrzyło nam się 160 mld w części pożyczkowej, i safe który uruchomiliśmy, ponad 180 mld.

(Głos z sali: Ha, ha, ha!)

To w sumie grubo ponad 400 mld. I w jakiejś mierze to jest państwa kontynuacja, także konsekwencja waszych działań, ale i wykorzystanie źródeł finansowania, które sami wychodziliśmy. Lepszych nie znaleźliśmy. Próby wyraźnie mamy... Zobaczcie w budżecie, jaki jest zysk NBP za rok 2026. Zero. To znaczy zysk... wygląda na to, że na pewno będzie strata, natomiast nie ma wpływu do budżetu.

(Głos z sali: To nie jest zadanie NBP.) (Dzwonek)

Warto podkreślić, że przywracamy ustawie budżetowej rolę głównego dokumentu budżetowego państwa, zapewniając przejrzystość finansów publicznych. Czarno na białym, można by rzec, minister finansów przedstawił założenia makroekonomiczne, dane dotyczące wydatków, deficytu, długu. Nie będę tego powtarzał. Wszystko jest czarno na białym w budżecie. Znamy te dane, nawiasem mówiąc, od miesiąca, a debata nad budżetem toczy się już od wielu dni i szczególnie aktywni są posłowie opozycji. Opowieści dziwnej treści, mogę powiedzieć, zahaczające o krainę mchów i paproci w wielu przypadkach. Pojawiają się nawet wnioski. Tu mam na myśli wniosek o wotum nieufności wobec ministra finansów. Przywołam prakseologiczną definicję wniosku. Nie wiem, czy panowie posłowie, panie posłanki z PiS-u ją znają. Otóż w prakseologicznym wymiarze wniosek to jest taki punkt, w którym nie masz już siły myśleć. Tak to w gruncie rzeczy wygląda, jeśli chodzi o wasze podejście do finansów publicznych. (Oklaski) Snujecie opowieści niemające wiele wspólnego z rzeczywistością. Jak mówiłem, budżet jest napisany czarno na białym, ale przecież dla was białe nie jest białe, a czarne nie jest czarne. Pamiętacie to, mam nadzieję. (Oklaski) Mało tego, żadne krzyki, płacze nas nie przekonają - mówił prezes Kaczyński - że jest inaczej. Ja nie będę płakał ani krzyczał.

(Poseł Krystyna Skowrońska: Ani szczekał.)

Pięści też nie używam, bo to nie jest argument. Ale przecieram oczy ze zdumienia, jak mówicie, że w tym budżecie mamy radykalną podwyżkę podatków, likwidację programów społecznych, brak wzrostu wynagrodzeń budżetówki, ograniczenie waloryzacji rent i emerytur, zahamowanie inwestycji. Jak mówi mój sąsiad, chyba kogoś jakiś łoś pokąsał. (Oklaski)

(Głos z sali: O! Bardzo ładnie.)

Radykalna podwyżka podatków jak u Orwella - podwyższamy przez obniżanie. Inaczej trudno to określić.

(Głos z sali: Ryczałt ewidencjonowany...)

Podwyższenie progu podatkowego, wprowadzenie pośredniej stawki PIT w przedziale dochodu 130-150 tys. Wszyscy to wiemy. Likwidacja programów społecznych - to już jest w ogóle niegodziwość albo to jest wasz własny program, bo niczego nie likwidujemy, mało tego, wprowadzamy nowe rozwiązania. Utrzymujemy 800+, trzynastkę, czternastkę - 93 mld zł w budżecie. Wprowadziliśmy i utrzymujemy inne, nowe rozwiązania, chociażby takie jak świadczenia wspierające dla osób niepełnosprawnych - 12,6 mld zł w budżecie, program "Aktywny rodzic" - 7 mld na wsparcie pracujących rodziców, renta wdowia, w tle jeszcze czeka nas asystencja osobista. Wydatki na politykę społeczną w relacji do PKB należą do najwyższych w Europie.

Brak wzrostu wynagrodzeń budżetówki - kolejna bujda. Podwyżka wynagrodzeń w sferze budżetowej wyniesie 3% nominalnie...

(Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Realnie.)

...i realnie wzrosną zatem wynagrodzenia. Przewiduje się, że przeciętne wynagrodzenie w tym roku wzrośnie o 6,4% i o 5,9% w przyszłym roku.

(Głos z sali: A inflacja 4%?)

Rośnie też wynagrodzenie minimalne. Mówicie o ograniczeniu waloryzacji rent i emerytur. Prognozowana jest waloryzacja w 2027 r. zgodnie z ustalonym minimum: inflacja plus 20% wzrostu realnego przeciętnego wynagrodzenia. Szacunkowo będzie to ok. 4,4%. Zahamowanie inwestycji. Obudźcie się, bo wzrost inwestycji wyniesie 4,2%. Kończymy w tym roku KPO i realizację programu, a także Polski Ład. Realizujemy jednak SAFE. Wyraźnie rosną inwestycje prywatne, bo jak wszyscy widzimy i wiemy, inwestycje publiczne ciągną inwestycje prywatne. Stopa inwestycji wyniesie 17,7% w 2027 r. Gdy weźmie się pod uwagę uwarunkowania, to jest to naprawdę mistrzostwo świata. Koleje i drogi, jak mówił pan minister finansów, to 76,8 mld zł. Bezpieczeństwo energetyczne - prawie 20 mld. Dokapitalizowanie polskiej elektrowni jądrowej - 8 mld. Mieszkalnictwo - prawie 6 mld. Taka jest prawda o tym budżecie. Przestańcie zmyślać. Nie wiem, kto wam podpowiada i podrzuca takie teksty, takie działania. Być może sztuczna inteligencja.

(Głos z sali: To wy macie panią od sztucznej inteligencji.)

Jeśli tak, to zmieńcie model. Zakładam, że to może być podpowiedź, co powinien zrobić PiS. Może założenia programowe pana posła Czarnka zatem? Zapewniam, że my tą drogą nie pójdziemy.

Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska wnosi o przekazanie projektu budżetu do zaopiniowania komisjom sejmowym zgodnie z harmonogramem zaproponowanym przez Komisję Finansów Publicznych i przygotowanie sprawozdania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)